महङ्गीको मार र कालोबजारी, अब सुगा रटान कि खबरदारी? ​भीमफेदी, मकवा

​भीमफेदी, मकवानपुर-अहिले बजारको अवस्था हेर्ने हो भने "कुरा गर्यो कुरैको दुःख" भनेझैँ भएको छ। भान्सादेखि निर्माण सामग्रीसम्म महङ्गीले सीमा नाघेको छ। तर, यो महङ्गी प्राकृतिक मात्र छैन; यसका स्वरूपहरू भिन्न र जटिल छन्। एकातिर अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा हुने शीतयुद्ध र द्वन्द्वका कारण इन्धनको मूल्य बढ्दा ढुवानी भाडा वृद्धि हुनु एउटा तथ्यगत बाध्यता देखिएको छ भने, अर्कोतर्फ यही मौकामा मौलाएको "कृत्रिम र सिर्जनात्मक महङ्गी" ले आम नागरिकको ढाड सेक्ने काम गरेको छ।

तेलको भाउ थोरै बढ्दा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यमा भारी वृद्धि गर्नु र सामान लुकाएर अभाव सिर्जना गर्नु अहिलेका व्यापारीहरूको नयाँ अस्त्र बनेको छ। विडम्बना त के छ भने, एकातिर व्यापारीहरू "कुकुर भुक्दै गर्छ, हात्ती लम्किँदै गर्छ" भन्ने शैलीमा ब्रह्मलुट मच्चाइरहेका छन् भने अर्कोतिर नियमनकारी निकायहरू "कानमा तेल हालेर" बसेका छन्।

​स्थानीय सरकार र उपभोक्ता मञ्चको मौनता

स्थानीय बजारको अनुगमन र मूल्य नियन्त्रण गर्ने पहिलो दायित्व स्थानीय सरकारको हो। तर, स्थानीय जनप्रतिनिधि र प्रशासनको उदासीनताले गर्दा कालोबजारी गर्नेहरूलाई प्रोत्साहन मिलिरहेको छ। उपभोक्ता हकहितका कुरा गर्ने सङ्घसंस्थाहरू केवल गोष्ठी र भाषणमा सीमित हुँदा आम उपभोक्ता भने "महङ्गो भयो" भन्दै सुगा रटान लगाउन बाध्य छन्। केवल गुनासो गरेर वा महङ्गीलाई भाग्यको खेल मानेर बस्ने समय अब घर्किसकेको छ।

जब सरकारी संयन्त्र र अधिकारवादी संस्थाहरू सुस्ताउँछन्, तब उपभोक्ता स्वयं जाग्नुको विकल्प हुँदैन। अब प्रत्येक टोल र बजारमा उपभोक्ताहरू स्वयं "खबरदारी समूह" का रूपमा उत्रिनु आवश्यक छ।

​एक्लै कराउँदा सुनुवाइ नहुन सक्छ, तर टोल-टोलबाट उपभोक्ताहरू संगठित भएर मूल्य सूची माग गर्ने र जथाभाबी मूल्य लिने पसलहरूलाई बहिष्कार गर्ने आँट गर्नुपर्छ।कुन सामानको वास्तविक मूल्य कति हो र ढुवानी भाडा कति बढेको हो भन्ने कुरामा उपभोक्ता सचेत हुनुपर्छ। कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्नेका विरुद्ध प्रमाणसहित प्रशासनलाई दबाब दिनुपर्छ।

"हाम्रो करले चल्ने सरकार किन मौन?" भन्दै वडा र गाउँपालिकामा डेलिगेसन जाने र बजार अनुगमनलाई तीव्रता दिन बाध्य पार्ने काम उपभोक्ताकै हो।महङ्गीको यो चक्रव्यूहबाट उम्किन अब केवल बिलौना गरेर पुग्दैन। व्यापारीको मनपरी र सरकारको लाचारीका विरुद्ध "टोल बजार खबरदारी" अभियान नै आजको आवश्यकता हो।

उपभोक्ताको कर्तव्य केवल वस्तु खरिद गर्नु मात्र होइन, आफू ठगिएको विरुद्धमा आवाज उठाउनु पनि हो। यदि आज हामी जागरुक भएनौँ भने, यो "सिर्जनात्मक महङ्गी" ले भोलि हाम्रो भान्सा मात्र होइन, अस्तित्व नै संकटमा पार्ने निश्चित छ।

​सचेत बनौँ, संगठित होऔँ र कालोबजारी विरुद्ध खबरदार बनौँ!